Môn đầu tiên tôi học khi bắt đầu học kinh tế là Economics of Development và bài học đầu tiên là (tôi paraphrase): các dân tộc đều “mưu cầu hạnh phúc”

Môn đầu tiên tôi học khi bắt đầu học kinh tế là Economics of Development và bài học đầu tiên là (tôi paraphrase): các dân tộc đều “mưu cầu hạnh phúc”. Nhưng vì “hạnh phúc” là một khái niệm trừu tượng nên các nhà kinh tế đổi thành “development”. Tuy nhiên ngay cả khái niệm “development” cũng rất rộng, một xã hội phát triển có thể bao hàm đa số người dân giầu lên, có tích lũy chứ không nợ nần, có tuổi thọ cao hơn, có giáo dục tốt hơn, môi trường sống trong lành, thanh bình hơn, công bằng, tự do…
Bởi vậy trong bài báo bên dưới ĐBQH Trương Trọng Nghĩa nói đúng, mục tiêu phát triển của một xã hội không phải là con số GDP tăng trưởng bao nhiêu phần trăm mà là những điều tốt đẹp nói trên. Không nên mù quáng chạy theo một con số GDP nào đó mà quên mất công bằng xã hội, sức khỏe cộng đồng, môi trường sống… Nhưng bạn Nguyễn Xuân Thành không sai, con đường duy nhất để xã hội phát triển là tăng trưởng kinh tế một cách bền vững. Đó là bài học thứ hai tôi học trong môn Economics of Development. Và tốc độ tăng trưởng GDP là thước đo cho tăng trưởng kinh tế khả dĩ và tổng quát nhất mà các nhà kinh tế có được cho đến thời điểm này bắt chấp các khiếm khuyết của nó. Một quốc gia cứ có tăng trưởng GDP 6-7% liên tục trong vài thập kỷ thì chắc chắn nó sẽ “phát triển”.
Tuy nhiên tăng trưởng không đồng nghĩa (hay song hành) với phát triển nếu nó không bền vững. Ví dụ nếu quốc gia cứ hùng hục đào tài nguyên đi bán hay phá rừng làm thủy điện, phá bảo tồn làm du lịch để có tăng trưởng trước mắt thì sẽ chẳng thể phát triển lâu dài. Tăng trưởng bền vững đòi hỏi phải có một nền kinh tế có cấu trúc hiệu quả, môi trường pháp luật rõ ràng, nền hành chính trong sạch, hệ thống chính trị cởi mở (còn lãnh đạo có hơi dốt, hơi ba hoa như anh Trump cũng không sao 🙂 ). Khi những điều kiện đó thỏa mãn, tốc độ tăng trưởng GDP tự khắc sẽ tăng cao, chẳng cần các bộ ban ngành phải “vào cuộc quyết liệt”, chẳng cần phải có ngành mũi nhọn này nọ, cũng chẳng cần pin điện thoại Samsung không bị nổ.
Nói theo ngôn ngữ chuyên môn, lúc đó “potential GDP growth” sẽ cao và đó mới là chìa khóa cho phát triển. Hôm vừa rồi tôi có trao đổi với anh Ben Ngo của BBC có đề cập đến vấn đề này. Theo tính toán sơ bộ của tôi (dùng HP filter) thì tốc độ tăng trưởng tiềm năng của VN chỉ khoảng 5-6% và có xu hướng giảm dần trong 15 năm qua. Một vài chỉ số khác như ICOR, tỷ lệ tăng tín dụng trên tăng trưởng GDP cũng tệ đi trong những năm gần đây. Cố gắng giữ tốc độ tăng trưởng (6.7%) cao hơn tốc độ tiềm năng là một chính sách sai lầm, duy ý chí. Điều cần làm là tái cơ cấu nền kinh tế, cải tổ tư duy và cơ chế quản lý kinh tế để khôi phục lại tốc độ tăng trưởng tiềm năng của những năm đầu thập kỷ 2000. Có như thế mới hi vọng tăng trưởng sẽ bền vững trên 6% như bạn Xuân Thành mong muốn.

No Comments

comment No comments yet

You can be first to leave a comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *