Hạ sốt

Hạ sốt,
Hôm qua thấy có mấy bạn chia sẻ bài hạ sốt của bác sĩ Tiến Dũng, sau đó có câu hỏi của bạn Thiên Hương thì mình nghĩ là nên viết vài câu để các bạn sống ở châu Âu đỡ băn khoăn.
Mình cũng không biết rõ về điều trị ở các nước châu Âu khác nhưng ở Pháp thì để hạ sốt thì nguyên tắc và thứ tự sử dụng thuốc là thế này ạ :
Sốt là phản ứng tốt của cơ thể trước tình trạng nhiễm trùng, nhiễm vi rút. Nhưng nếu sốt kéo dài hoặc cao quá thì sẽ có thể tạo thành vòng luẩn quẩn mệt mỏi gây giảm miễn dịch, giảm sức chống chọi của cơ thể đối với bệnh chính.
Vì vậy khi nào sốt cao quá, hoặc ở trẻ rất nhỏ, hoặc ở người mẫn cảm quá, hoặc người quá mệt mỏi khó chịu bứt rứt thì cũng nên dùng thuốc hạ sốt.
Nguyên tắc dùng thuốc hạ sốt là khi bị sốt trên 38 độ C với trẻ dưới 3 tháng tuổi, trên 38,5 độ C với trẻ dưới 1 tuổi, có thể có chút xê dịch với trẻ lớn hơn. Đối với trẻ lớn và người lớn thì có thể chờ nhiệt độ cao hơn nữa tuỳ trường hợp.
Cách dùng thuốc hạ sốt, liều dùng…phụ thuộc nhiều vào tình trạng lâm sàng, tức là mức độ nhiễm bệnh, biểu hiện bệnh, lứa tuổi, cân nặng, sự đáp ứng thuốc của từng người…. Vì vậy, cần tránh tự ý dùng thuốc nhất có thể được.
1- Thông thường nhất, hay dùng nhất, ít tác dụng phụ nhất là Paracetamol. Paracetamol có tác dụng hạ sốt và giảm đau.
Cái này có thể mua không cần đơn bác sĩ vì cho đến hiện nay paracetamol vần được coi là thuốc hạ sốt giảm đau có ít tác dụng phụ nhất.
2- Đối với trường hợp bị suy gan hoặc thận, thì bác sĩ sẽ cho dùng ibuprofène, có tác dụng giảm đau, hạ sốt và kháng viêm.
Nhưng Ibuprofène không dùng cho trẻ sơ sinh dưới ba tháng, tránh dùng cho bà mẹ có thai, không dùng cho bà mẹ có thai trên 6 tháng, và không dùng cho những người có vấn đề máu chảy máu đông.
3- Từ khoảng 20 năm trở lai đây gần như không dùng Aspirine để hạ sốt và giảm đau nữa.
Nếu có, thì phải có sự theo dõi chặt chẽ của thầy thuốc, và cũng không dùng cho trẻ quá nhỏ, phụ nữ có thai, không dùng cho người có vấn đề về dạ dày, hoặc có bất thường về máu chảy máu đông..
Ibuprofène và Aspirine thường là đều phải mua theo đơn, và dùng dưới sự theo dõi của thầy thuốc.
Như vậy, ý kiến của bác sĩ Dũng là để hạ sốt thì ở Châu Á thì hay dùng paracetamol còn châu Âu hay dùng Ibuprofène là chưa chính xác ạ.
4- Còn về hậu quả của co giật do sốt cao lên đứa trẻ nhỏ như thế nào thì cũng không thể kết luận chung chung được.
Đúng là tỷ lệ trẻ bị co giật khi sốt cao rất thấp (từ 2-5 % trẻ ở lứa tuổi dưới 5 tuổi), và tỷ lệ để lại di chứng cũng rất thấp (khoảng 0 phẩy mấy phần trăm thôi), và đúng là một số người bị di chứng do chính vi khuẩn, vi rút bị mắc, chỉ một phần rất nhỏ bị di chứng động kinh do sốt cao co giật.
Nhưng dù nó có thấp đến mức nào thì cũng không nên chủ quan, nhỡ chẳng may trong cái phần nghìn nhỏ bé đó dính đến con mình thì sao. Vì vậy, vẫn không bao giờ nên chủ quan để mặc kệ trẻ sốt như một số người hay nói gần đây. Đặc biệt với trẻ dưới 1 tuổi.
5- Một số việc cần làm khi trẻ bị sốt :
– Mặc quần áo thông thoáng, thấm mồ hôi tốt
– Nhà cửa thoáng khí, không kín quá, tránh gió lùa
– Cho trẻ uống nhiều nước, có thể uống sữa, bú mẹ, uống nước hoa quả hoặc nước trắng đều tốt.
– Ăn uống nhẹ vừa phải, ăn đồ lỏng, dễ tiêu hoá
– Chườm ấm bằng nước mát hơn nhiệt độ cơ thể đang sốt khoảng 2 độ C.
– Dùng thuốc hạ sốt khi cần thiết,
– Yêu thương vỗ về con hơn hàng ngày.
– Theo dõi cẩn thận, nếu sốt tăng lên, hoặc trẻ có biểu hiện mệt mỏi, khó chịu, bứt rứt, bồn chồn, nôn hoặc buồn nôn, đau bụng, đau đầu, kêu khóc, không ăn uống được…thì cần đi khám ngay.
– Nếu có co giật thì hãy bình tĩnh giữ bé nằm nghiêng, đầu cao hơn một chút, tránh gây hoảng loạn cho bé. Có thể gọi bác sĩ đến nhà hoặc chờ hết cơn co giật rồi nên cho con đi khám bác sĩ ngay.
P.S : Không rõ do nhà báo viết sai ý bác sĩ, hay bác sĩ phát biểu thiếu chính xác. Nhưng mình nghĩ, đối với các nhà báo ở VN, mỗi khi muốn viết gì, các bác sĩ hoặc các nhà chuyên ngành nên tự viết bài rồi đưa cho nhà báo, nói họ không được sửa, không được giật tít thì mới yên tâm được ạ.
Nhiều người thiếu trách nhiệm với chính bản thân, nghề nghiệp của mình quá đi mất…
Bản thân mình đã từng bị nhà báo “chê” không nhờ mình viết bài nữa rồi vì mình giữ nguyên tắc : không được sửa ý, không được giật tít, nhưng mà chê thì chê, mình kệ, mình nhất định không lùi kkkkkkk

18 Comments

  1. Thien Huong Le says:

    em cảm ơn chị Hằng hihi

    1. Thanh Tuyền says:

      Bài nào em viết mà chị không biết vậy em ui? 🙂

  2. Lê Hải Hà says:

    Chị ơi vậy quan điểm sốt trên 38,5 ko mệt mỏi khó chịu, sốt do virus ko cần hạ sốt, 38,5 là nhiệt độ ức chế virus có đúng ko c

    1. Nguyễn Thu Hằng says:

      Đúng rồi em ạ. Nhưng chỉ đúng cho trẻ con lớn hoặc người lớn thôi và cũng chỉ giới hạn đến khoảng 39 độ hoặc hơn chút, sốt cao hơn nữa ít người không mệt mỏi khó chịu lắm. Còn trẻ nhỏ dưới 1 tuổi là 38,5 độ cần hạ sốt hoặc phải theo dõi rất chặt chẽ rồi vì nhiều nguy cơ co giật.

  3. Thien Huong Le says:

    úi đâu chị ơi, e hỏi chị Hằng qua nhắn tin, vì e đọc bài báo về hướng dẫn của bác sĩ Dũng mà e thấy lạ quá hihi

  4. Vo Thuong says:

    Theo lý thuyết trên 38.5 là sốt cao vậy nếu m đo bằng nhiệt kệ thủy ngân ở nách thì có cộng thêm.0.5 độ ko ạ

  5. Lê Hải Hà says:

    Mèo Mập xem nhé

  6. Lê Hải Hà says:

    Nguyễn Thu Hằng em cám ơn chị

  7. Thanh Tuyền says:

    Bên Nhật em thấy bác sĩ cũng hay cho thuốc hạ sốt cho mỗi lần con đi khám nhưng thường khuyên nếu vẫn ăn uống được, không đừ, mệt do sốt thì 38.5 hoặc cao hơn cũng không nhất thiết phải cho uống hạ sốt.
    Em thường thì hầu như chẳng bao giờ dùng thuốc hạ sốt đã được kê 🙂 Em thấy tâm lý ở VN thường lại rất sợ sốt, cứ hở tí là dùng thuốc hạ sốt. Điều này em thấy hơi khác ở Nhật.
    Hôm nọ em thấy một bài bác sĩ có nói rằng sốt là hiện tượng sinh lý tư nhiên của của thể khi hệ miễn dịch hoạt động, cũng không phải là nguyên nhân liên quan đến di chứng não, bại não…sao í (không biết có phải bác sĩ Tiến Dũng mà chị nói trong bài này không nhỉ?!) Về điều này thì em thấy cũng đúng với nội dung bác sĩ Nhật đã nói với em khi em hỏi.
    Bác sĩ cũng nói rằng người ta hay cho rằng sốt cao gây các di chứng về não nhưng thực tế thì thường là do vius hay bệnh gì đó liên quan đến não. Và sốt chỉ là triệu chứng chứ ko phải là nguyên nhân. (Em nhớ kỹ điều này vì hồi đó em đã lo khi út Phi của em chỉ 2 tháng bị sốt)

    1. Nguyễn Thu Hằng says:

      Thanh Tuyền đúng rồi em ạ, sốt là phản ứng tốt của cơ thể,

      Nhưng nó sẽ có thể tạo thành vòng luẩn quẩn mệt mỏi gây giảm miễn dịch, giảm sức chống chọi của cơ thể đối với bệnh chính. Vì vậy khi nào sốt cao quá, hoặc ở trẻ rất nhỏ, hoặc ở người mẫn cảm quá, hoặc người quá mệt mỏi khó chịu bứt rứt thì cũng nên dùng thuốc hạ sốt.

      Còn về hậu quả của co giật, đúng là tỷ lệ trẻ bị co giật khi sốt cao rất thấp (từ 2-5 % trẻ ở lứa tuổi dưới 5 tuổi), và tỷ lệ để lại di chứng cũng rất thấp (khoảng 0 phẩy mấy phần trăm thôi), và đúng là một số người bị di chứng do chính vi khuẩn, vi rút bị mắc chỉ một phần rất nhỏ bị di chứng động kinh do sốt cao co giật.

      Nhưng dù nó có thấp đến mức nào thì cũng không nên chủ quan, nhỡ chẳng may trong cái phần nghìn nhỏ bé đó dính đến con mình thì sao.

      Vì vậy chị mới nhấn mạnh việc không nên chủ quan, cần có sự theo dõi của thầy thuốc khi cần thiết để nói lại việc hiện nay có trào lưu một số thầy thuốc và một số người tuyên truyền hãy để sốt tự do thôi.

  8. Nguyễn Thu Hằng says:

    Còn chuyện ở Vn nhiều người lạm dụng thuốc cũng có thể hiểu được, vì thiếu lòng tin, vì không có sự theo dõi cẩn trọng, hướng dẫn cẩn thận của bác sĩ, vì nghèo khó nên rất sợ ốm…

  9. Mèo Mập says:

    Thì e vẫn làm thế mà,ko để con sốt cao quá 38.5 còn khi chưa đến 38.5 có uống hạ sốt đâu.

  10. Lê Hải Hà says:

    Mèo Mập e đọc phần commt của c hỏi chị Hằng cơ mà

  11. Hoàng Quyên says:

    Theo em đọc bài bs Dũng có nói châu Á ít dùng ibuprofene là chỉ các vùng có dịch sốt xuất huyết thôi ạ. Vì sợ nếu là sốt xuất huyết thì dùng ibuprofene sẽ gây xuất huyết nặng hơn.

    1. Nguyễn Thu Hằng says:

      Ừ, mình có đọc bài của bs Dũng mà, mình chỉ muốn đính chính lại để trả lời cho câu hỏi của mấy bạn sống ở châu Âu thôi bạn à. Châu Âu cũng dùng paracetamol là chính như ở VN thôi.

  12. Phùng Diệu Linh says:

    “Theo dõi cẩn thận, nếu sốt tăng lên, hoặc trẻ có biểu hiện mệt mỏi, khó chịu, bứt rứt, bồn chồn, nôn hoặc buồn nôn, đau bụng, đau đầu, kêu khóc, không ăn uống được…thì cần đi khám ngay” chị ơi, một người bạn của em được đào tạo y khoa bên Mỹ thì khẳng định với em rằng, khi sốt phải theo dõi tới ngày thứ 4 mới đi khám, vì trước 4 ngày dù là virut hay vi khuẩn thì cũng không tìm ra được. Bạn khẳng định rất chắc chắn điều này. Em thì không phải bên y nên hoang mang quá. Theo chị điều bạn em nói có đúng không ạ?

    1. Nguyễn Thu Hằng says:

      Phùng Diệu Linh, mình không rõ về các phác đồ theo dõi và điều trị bên Mỹ nên không thể có câu trả lời chính xác cho bạn được.

      Nhưng theo những gì mình biết và theo kinh nghiệm của mình thì khó có thể nói như vậy bạn ạ, nếu có thể thì bạn nên trao đổi thêm với người bạn kia để có thể hiểu rõ thêm được không ? .

      1- Vì sốt chỉ là một dấu hiệu của rất nhiều loại bệnh khác nhau. Nếu sốt vừa phải do vi rút hoặc nhiễm khuẩn nhẹ thì có thể chờ đợi cũng không sao. Nhưng ví dụ nếu sốt do một số nhiễm trùng cấp tính như viêm phổi cấp, nhiễm trùng máu, viêm họng do vi khuẩn, viêm đường tiết niệu, viêm não….
      thì không thể chờ đến ngày thứ tư mới đi khám được bạn ạ. Chờ như vậy, đôi lúc là quá muộn đó mình thấy thế.

      2- Thể trạng của mỗi đứa trẻ / người là khác nhau, phản ứng đối với bệnh tật cũng khác nhau, nên không có kết luận chung chung được

      3- Chính vì vậy, việc đầu tiên cần làm khi thấy trẻ / hoặc người lớn bị sốt, là cặp nhiệt độ + theo dõi các triệu chứng / biểu hiện của cơ thể, nếu thấy có bất cứ điều gì thắc mắc hoặc nghi ngờ hoặc dấu hiệu nặng lên đều phải khám bác sĩ hết

      4- Mình ví dụ, để phân biệt sốt do vi khuẩn hay vi rút để có quyết định hướng điều trị, thì phải dựa vào :

      dấu hiệu thăm khám lâm sàng,
      Quan sát diễn biến bệnh

      Nếu cần thì làm test phân biệt ví dụ test khi bị viêm họng, thì nếu bác sĩ nghi ngờ, có thể làm test Streptocoque nhóm A, để phân biệt với viêm họng do vi rút. Theo thống kê công bố vào năm 2016, thì đối với trẻ trên ba tuổi, tỷ lệ viêm họng do nhiễm vi khuẩn streptocoque A là khoảng từ 25-40 % còn ở người lớn là khoảng 12-25 % .
      Vì vậy, trong trường hợp viêm họng cấp thì đi khám sớm là cần thiết.

  13. Phùng Diệu Linh says:

    Em cảm ơn chị ạ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *